Ouder van

Een kind met psychische problemenWanneer in jouw gezin een kind psychiatrische problemen krijgt, is dat ook voor jou als ouder zeer ingrijpend. Voordat bekend is dat het gedrag van je kind een psychiatrische achtergrond heeft, heb je meestal een tijd van wanhoop en verdriet achter de rug.Veel ouders zijn tegen de tijd dat er een diagnose gesteld wordt de uitputting nabij. De zorg om dat ene kind heeft dikwijls ook een zware wissel getrokken op het hele gezin. En hoe moet je als ouder omgaan met het kind dat nu ook patient is?Wat heb ik fout gedaan?Ouders en vooral moeders zijn nogal eens geneigd de oorzaak bij zichzelf te zoeken: wat heb ik fout gedaan, had ik toen en toen niet heel anders moeten reageren? Ben ik te streng geweest of juist te meegaand?Een ding is zeker: bij het ontstaan van psychische problemen spelen veel meer factoren mee dan de opvoeding alleen. Het ene kind groeit in dezelfde omgeving uit tot een goed functionerende volwassene, terwijl het andere struikelt.Informatie over het ziektebeeldIn het begin wil je zoveel mogelijk weten over het ziektebeeld van je kind. Het is belangrijk dat je goed geinformeerd bent. Op internet is van alles te vinden over de verschillende ziektebeelden.In sommige gevallen, zoals bij autistische stoornissen, kan het behulpzaam zijn om een aangepaste manier van communiceren aan te leren. Daarmee voorkom je escalatie. Op de sites van de diverse patientenorganisaties kun je hierover meer informatie vinden.

Hoe nu verder?Het kost tijd om een passende houding te bepalen. Het kan heel goed zijn dat je gevoelens tegenstrijdig zijn. Je wil je kind helpen, maar misschien schaam je je ook voor zijn of haar gedrag.Professionele hulpverleners reageren misschien adequaat, maar het kan ook zijn dat je heel teleurgesteld bent over de mogelijkheden van professionele ondersteuning. Je wilt je kind niet laten vallen, maar als je te veel voor hem of haar opvangt, houd je het probleem in stand.Het is een emotionele achtbaan en het kost tijd om daarin een weg te vinden.Rouw / levend verliesJe kind verliest aan toekomstperspectief, in elk geval op de korte termijn. Naarmate de problemen ernstiger zijn, van psychisch naar psychiatrisch, ook op de langere termijn of zelfs levenslang.Dat betekent dat je kind, maar ook jij als ouder, in een rouwproces komt. Voor deze vorm van rouwen, die wel levend verlies genoemd wordt, zijn er geen rituelen. Maar, anders dan in onze cultuur vaak wordt gedacht, rouwen is een behoefte. Het is niet iets dat je uit de weg moet gaan, maar een proces dat je serieus mag nemen.

Samen overeind blijvenAls je een partner hebt, kunnen de problemen van het kind en het rouwproces de relatie zwaar belasten. Partners gaan hier vaak op heel verschillende manieren mee om en hebben dan niet voldoende ruimte om de ander te ondersteunen.Juist wanneer je er niet goed voor elkaar kunt zijn, is het extra belangrijk om er met anderen over te praten. Een huisarts of andere vertrouwenspersoon kan helpen.LotgenotencontactEen heel goede vorm van ondersteuning is lotgenotencontact. Andere ouders van weten uit ervaring hoe moeilijk het is om overeind te blijven in die emotionele achtbaan. Hoe moeizaam het voortdurend bijstellen van verwachtingen kan zijn. Hoeveel teleurstellingen je moet incasseren voordat er een nieuw evenwicht is ontstaan.Erkend worden in dat proces, met alle gevoelens die daarbij horen, is essentieel om verder te kunnen.“Wat was het fijn om in de contactgroep andere ouders te ontmoeten en om bij hen de kunst af te kijken! Ik bleek er veel te veel bovenop te zitten en dat maakte mijn zoon alleen maar kopschuw. Toen het me lukte om iets meer afstand te nemen, kon ik ineens beter contact met hem maken. Daarvoor moest ik wel eerst door een berg schuldgevoel heen. Die groep heeft me daar heel erg bij geholpen.

Er is niet een oplossing. Ga actief op zoek naar informatie en naar steun. Het doel is dat je een betrokken ouder kunt blijven binnen de omstandigheden zoals die er zijn.Niet over je eigen grenzen heen, want dat houd je niet vol op de langere termijn. Niet er bovenop, want je volwassen kind heeft een eigen leven en eigen verantwoordelijkheden, hoe aangepast ook. Je kind loslaten zonder hem of haar te laten vallen, dat is de kunst.